Historia
Orkiestra Zdrojowa została założona w 1875
r. przez Adama Wrońskiego i pod jego batutą stanowiła
najpoważniejszą atrakcję sezonu letniego. Dbał on zarówno o dobór
wykonawców, jak i program. Obok muzyki tanecznej umieszczał w
repertuarze małe formy symfoniczne (uwertury, fantazje, miniatury
liryczne itp.).
Kompozytor ten, urodzony w 1850 r. w
Krakowie, studia muzyczne odbył w Wiedniu. Był dyrygentem orkiestr
wojskowych, dyrygował m. in. na Wystawie Przemysłowej w Paryżu w 1889,
prowadził orkiestrę Teatru Starego w Krakowie. Kierował też
orkiestrami w miejscowościach uzdrowiskowych, przede wszystkim przez
40 lat w Krynicy. Był dyrektorem Towarzystwa Muzycznego w Kołomyi,
dyrygentem w Teatrze Skarbka we Lwowie, skrzypkiem – solistą,
pedagogiem. Komponował popularną muzykę taneczną i ludową, nazywany
był często polskim Straussem.
Skomponował niezliczoną ilość mazurków (np.
„ Zuch Stach”), polek, walców (m.in.” Na falach Wisły” – 50 wydań!) i
innych tańców o różnych nastrojowych czy charakterystycznych tytułach
, jak „Białe róże” ,”Pieszczotka” , „Na rowerze”. Poza tym napisał
ilustracje muzyczne do sztuk teatralnych i obrazków ludowych (jak np.
„Czartowska ława”, „Błędne ogniki”, „Król dziadów”, „Maciek Samson”
itp.), balet „Wesele w Ojcowie”, uwertury, utwory na chór oraz pieśni
solowe.
I wojna światowa zastała Adama Wrońskiego w
Krynicy, gdzie zmarł 7 grudnia 1915 r.
W latach 20-tych XX w. Orkiestrą Promenadową
(dziś Zdrojową) kierował Mieczysław Kochanowski (właściwie Mieczysław
Kagan). Kompozytor ten, urodzony 12 stycznia 1887 r. w Nowogródku, z
wykształcenia był skrzypkiem i dyrygentem. Od 1920 r. dyrygował w
Operetce w Teatrze Powszechnym w Poznaniu, a w sezonach letnich w
Krynicy. Zginął z rąk hitlerowców 14 maja 1943 r. w Warszawie.
W tym czasie grał również i prowadził
Orkiestrę Józef Konowalski, który w latach
1939 – 1942 był organistą w kościele w Muszynie. Kompozytor, ur.10
lipca 1889 r. był skrzypkiem, grał także na akordeonie, harfie i
wiolonczeli. W 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego. Służył w
Orkiestrze 8 Pułku Piechoty Legionowej w Lublinie jako koncertmistrz.
W Lublinie założył ze Stefanem Rachoniem Towarzystwo Muzyczne, które
przekształciło się później w Filharmonię Lubelską. Zmarł 4
października 1990 r. w Warszawie.
Do 1939 r. Orkiestrą kierował i dyrygował
Feliks Kochański, który rozbudował zespół do 32 muzyków. Repertuar
orkiestry obejmował ponad 3000 pozycji. Dla potrzeb Orkiestry
przeznaczono budynek nazwany „Domem Muzyki”. Obecnie w tym miejscu
wybudowano Sanatorium Wojskowe.
Wielkim promotorem Orkiestry Zdrojowej był
ostatni przedwojenny burmistrz Krynicy inż. Józef Krówczyński –
pełniący tą funkcję do 1940 r. Wspierał finansowo i promował
Orkiestrę, będąc jednocześnie prezesem Związku Rezerwistów. Kompozytor
i dyrygent Feliks Kochański w 1937 r. dedykował
mu utwór „Marsz Rezerwistów”.
Po II wojnie światowej Orkiestra została
przejęta od Komisji Zdrojowej przez Prezydium Miejskiej Rady
Narodowej, obecnie Urząd Miasta i Gminy Krynica–Zdrój.
Wykaz muzyków grających
od lat 50-tych w Orkiestrze :
Kępny Eugeniusz - trąbka
Najs Tadeusz - trąbka
Garlej Jan - klarnet
Klukacz Tadeusz - wiolonczela
Musiałowski Mieczysław - fortepian, akordeon
1958 – 1970 r.
Barger Bronisław - skrzypce do 1976 r.
(nauczyciel , dyrygent chóru)
Pawluś Berta - fortepian do 1967 r.
Preussner Edward – skrzypek, dyrygent od lat
60-tych do 1981r.
Rypel Henryk – akordeon do 1971 r.
Maćków Stanisław – perkusja do 1990 r.
Wąsik Jerzy – skrzypce do 1974 r.
Holender Irena – fortepian 1970 -1976 r. (
długoletni pedagog i akompaniator PSM
w Nowym Sączu)
Górka Michał – klarnet 1990 – 1991 r.
Niekowal Jolanta - wiolonczela do 1978 r.
Burdzik Edward – skrzypce, dyrygent do 1986
r., kompozytor, członek ZAIKS
Pawłowski Ryszard – gitara basowa do 1987 r.
Misiewicz Janina - fortepian do 1980 r.
(pedagog PSM w Nowym Sączu)
Stachurka Adelajda - skrzypce do 1994 r.
Rams Paweł - klarnet, perkusja do 1996 r.
Łysak Józef – dyrygent Orkiestry, skrzypce,
klarnet, saksofon do 1997r. (długoletni muzyk Orkiestry Polskiego
Radia, Filharmonii oraz Opery i Operetki w Krakowie)
Kolasa-Kułak Iwona – skrzypce 1996-2000 r.
Klinowski Jacek – trąbka 1997-1998 r.
Krzysztof Biel - skrzypce
Stokłosa Cecylia – fortepian 1980-2005r.
(wieloletnia akompaniatorka zespołu baletowego „Miniatury”, członek
Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krynicy-Zdroju, artysta
–malarz)
Semla Grzegorz – fortepian 2005-2008 r.
W latach 1960-1980 w sezonach letnich skład
Orkiestry Zdrojowej był zwiększany o muzyków z Filharmonii Krakowskiej
i Opery i Operetki, Filharmonii Śląskiej i Poznańskiej. Byli to m.
in.:
Wolski Jerzy – wiolonczela (Filharmonia
Śląska)
Szewczyk Emilia – trąbka (Filharmonia
Śląska)
Kolasa Bolesław – kontrabas (Filharmonia
Krakowska)
Korfanty Jerzy – skrzypce (Filharmonia
Śląska)
Podgajny Jan – skrzypce ( Filharmonia
Krakowska)
Kurc Julian – wiolonczela ( Filharmonia
Poznańska)
Kot Józef– perkusja ( grał na statku m.s.
Batory)
Herko Henryk – gitara, trąbka (m.s. Batory)
Najder Zdzisław – skrzypce, altówka
(Operetka Krakowska)
Hłond Mieczysław – fagot (Filharmonia
Częstochowska)
Orzeł Tadeusz – perkusja
Obecnie Orkiestra Zdrojowa koncertuje w
9-osobowym składzie. Część muzyków zajmuje się pracą pedagogiczną w
Państwowej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Nowym Sączu prowadząc
klasy skrzypiec, akordeonu i gitary. Koncerty odbywają się w Sali
koncertowej Pijalni Głównej (300 miejsc) wybudowanej w 1971 r. w
miejscu Starej Pijalni z 1869 r. stojącej w samym sercu Zdroju
Głównego.
Skład Orkiestry:
Gazda Antoni – akordeon, instrumenty
klawiszowe od 1973 r.
Juraszek Marian – flet od 1971 r.
Klinkowski Andrzej – perkusja od 1997 r.
Łapka Wiesław – skrzypce od 1982 r. (dyrygent
orkiestry w latach 1988-2006)
Markiewicz Edward – trąbka od 1974 r.
Repel Jerzy – gitara basowa od 1987 r.
Smyda Mieczysław –skrzypce od 1994 r.
(dyrygent orkiestry od 2007 r i kierownik Państwowej Szkoły Muzycznej
I stopnia w Krynicy-Zdroju)
Walter Halina – skrzypce od 2000 r.
Ewa Więcek - fortepian od 2008 r.
Antoni Gazda
|